Zaległości publicznoprawne szybko rosną przez odsetki, koszty egzekucji i kolejne bieżące zobowiązania. Udawanie, że problem zniknie po lepszym miesiącu, jest ryzykowne. Pierwszym krokiem nie jest obietnica zapłaty „wkrótce”, lecz dokładne ustalenie salda i zdolności do regularnej spłaty.
Najpierw policz pełne zadłużenie
Oddziel:
- zaległe składki ZUS,
- bieżące składki,
- zaległości podatkowe według rodzaju podatku,
- odsetki i koszty,
- zobowiązania objęte egzekucją,
- zaległości sporne,
- raty już zawartych układów.
Warto pobrać salda z eZUS i e-Urzędu Skarbowego oraz porównać je z księgowością. Różnice trzeba wyjaśnić przed składaniem wniosków.
Układ ratalny z ZUS
ZUS umożliwia ubieganie się o rozłożenie należności z tytułu składek na raty. Wniosek powinien zawierać uzasadnienie i propozycję spłaty dostosowaną do sytuacji finansowej. Zakład może poprosić o dodatkowe dokumenty.
Prawidłowo zawarty i obsługiwany układ może wstrzymać działania egzekucyjne dotyczące objętych nim należności zgodnie z warunkami. Nie oznacza to jednak, że można przestać płacić bieżące składki. Niewykonywanie układu może prowadzić do jego rozwiązania.
Ulga w spłacie podatków
Przedsiębiorca może wnioskować m.in. o:
- odroczenie terminu płatności,
- rozłożenie podatku lub zaległości na raty,
- w wyjątkowych sytuacjach umorzenie części lub całości zaległości.
Decyzja ma charakter indywidualny. Organ bada ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz zasady pomocy publicznej. Samo złożenie wniosku nie oznacza automatycznego przyznania ulgi ani zawsze automatycznego zatrzymania egzekucji.
Co przygotować do wniosku
- aktualne saldo zadłużenia,
- proponowaną liczbę i wysokość rat,
- opis przyczyn powstania zaległości,
- prognozę wpływów i wydatków,
- wyciągi bankowe,
- dane księgowe,
- listę pozostałych wierzycieli,
- informacje o majątku i zabezpieczeniach,
- plan działań naprawczych,
- dokumenty dotyczące pomocy publicznej, jeśli są wymagane.
Propozycja rat powinna być realna. Zbyt wysoka wygląda dobrze tylko na papierze i zwiększa ryzyko zerwania porozumienia.
Bieżące zobowiązania mają priorytet operacyjny
Firma, która spłaca stare zaległości, ale tworzy nowe co miesiąc, nie rozwiązuje problemu. Plan musi uwzględniać bieżące podatki, składki, wynagrodzenia i koszty niezbędne do generowania przychodu.
Czy zaległości blokują kredyt
Mogą istotnie ograniczać dostęp do finansowania. Część instytucji wymaga zaświadczeń o niezaleganiu. Inne mogą analizować poprawnie obsługiwany układ, ale zależy to od polityki i produktu. Nie należy zaciągać bardzo drogiej pożyczki wyłącznie po to, aby chwilowo uzyskać zaświadczenie, jeśli firma nie ma później źródła spłaty.
Kiedy rozważyć szerszą restrukturyzację
Jeżeli ZUS i urząd skarbowy są tylko częścią większego problemu obejmującego banki, leasingi, dostawców i egzekucje, pojedyncze raty mogą nie wystarczyć. Potrzebny jest jeden model przepływów i porównanie wszystkich zobowiązań.
Czego nie robić
- Nie ignoruj korespondencji i terminów.
- Nie proponuj rat bez policzenia cash flow.
- Nie opieraj planu na niepodpisanym kontrakcie.
- Nie przestawaj płacić bieżących zobowiązań bez analizy skutków.
- Nie ukrywaj innych wierzycieli.
- Nie traktuj umorzenia jako standardowej możliwości.
Podsumowanie
Zaległości wobec ZUS i fiskusa wymagają szybkiej, liczbowej reakcji. Najpierw saldo i cash flow, potem wniosek o ulgę z realnym planem. Jeżeli problem dotyczy całej struktury zadłużenia, trzeba rozważyć skoordynowane działania restrukturyzacyjne.
Informacje są ogólne. Warunki ulg, wymagane dokumenty i skutki dla egzekucji należy potwierdzić dla konkretnej sprawy.