Projekt energetyczny może wyglądać atrakcyjnie na prostym arkuszu, a jednocześnie nie nadawać się do finansowania. Bank i inwestor testują nie tylko stopę zwrotu, lecz kompletność praw, odporność przychodów i zdolność zespołu do realizacji.
1. Traktowanie warunków przyłączenia jako formalności
Przyłączenie wpływa na harmonogram, koszt i możliwość działania projektu. Wniosek złożony do operatora nie jest równoważny warunkom, a warunki nie zawsze oznaczają szybkie i tanie uruchomienie.
Model musi uwzględniać koszty infrastruktury, kamienie milowe, ryzyko opóźnienia i ograniczenia pracy.
2. Przychody zbyt dobre, żeby były prawdziwe
Dla PV częsty błąd to używanie średniej ceny rynkowej zamiast ceny uchwyconej przez profil produkcji. W słonecznych godzinach duża podaż może obniżać capture price.
Dla magazynu błędem jest sumowanie maksymalnych przychodów z kilku rynków, jakby bateria mogła jednocześnie realizować wszystkie strategie bez konfliktu i degradacji.
3. Brak kosztów bilansowania i curtailmentu
Produkcja prognozowana nie zawsze jest sprzedana w całości po założonej cenie. Należy uwzględnić odchylenia, ograniczenia sieciowe, postoje i koszty handlowe.
4. Niedoszacowany CAPEX
Poza modułami lub kontenerami są:
- przyłącze,
- transformacja,
- drogi,
- monitoring,
- EMS/SCADA,
- ochrona pożarowa,
- projekt,
- nadzór,
- finansowanie w budowie,
- podatki i opłaty,
- rezerwa na wzrost kosztów.
Brak contingency sprawia, że pierwszy problem budowy tworzy lukę kapitałową.
5. Brak degradacji i wymian
Moduły PV i baterie tracą parametry. W magazynie przychody zależą od pojemności i dostępnej mocy, więc degradacja wpływa bezpośrednio na model. Trzeba uwzględnić gwarancje, limity cykli i koszt augmentacji lub wymiany.
6. Słabe prawa do gruntu
Umowa na zbyt krótki okres, brak cesji, nieuregulowany dostęp lub obciążenia księgi mogą zablokować finansowanie. Prawa muszą obejmować budowę, eksploatację, kable i zabezpieczenia banku.
7. Pozwolenia „w trakcie” przedstawiane jako zamknięte
Inwestor rozróżnia decyzję wydaną, ostateczną, prawomocną i wykonalną. Ryzyko odwołania lub zmiany projektu wpływa na wycenę i harmonogram.
8. Umowa EPC bez realnych gwarancji
Niska cena EPC jest mało warta, jeśli wykonawca nie ma bilansu, gwarancji wykonania, kar za opóźnienie i odpowiedzialności za parametry. Finansujący ocenia bankowalność kontraktu i kontrahenta.
9. Brak umowy O&M i części zamiennych
Model zakłada wysoką dostępność, ale nie przewiduje serwisu, reakcji i zapasu krytycznych elementów. W magazynie szczególne znaczenie mają aktualizacje EMS, bezpieczeństwo i odpowiedzialność producenta.
10. Niejasna struktura właścicielska
Brak praw do SPV, spory wspólników, pożyczki powiązane i zastawy na udziałach utrudniają transakcję. Data room korporacyjny musi być równie uporządkowany jak techniczny.
11. Wycena oparta na poniesionych kosztach
To, ile deweloper wydał, nie przesądza wartości. Inwestor płaci za etap, prawa, ryzyko i przyszłe przepływy. Nieefektywny koszt historyczny nie zwiększa automatycznie wyceny.
12. Brak scenariuszy
Model powinien testować co najmniej:
- niższą cenę energii,
- opóźnienie budowy,
- wyższy CAPEX,
- niższą produkcję lub dostępność,
- wyższy koszt długu,
- szybszą degradację,
- ograniczenie przychodów dodatkowych.
Jeżeli niewielka zmiana zeruje DSCR, projekt jest zbyt kruchy.
13. Rozmowy z finansującym bez materiałów
Wysyłanie luźnego opisu do wielu banków i funduszy może zużyć relacje. Najpierw teaser, model i indeks data roomu, potem kontrolowany proces.
Podsumowanie
Finansowanie blokują zwykle nie same technologie, lecz niezamknięte ryzyka. Projekt staje się bankowalny, gdy prawa, przyłączenie, pozwolenia, kontrakty i model tworzą spójną całość odporną na gorszy scenariusz.