Farma fotowoltaiczna na etapie pomysłu jest finansowana inaczej niż projekt z prawomocnymi pozwoleniami, warunkami przyłączenia i gotowym kontraktem EPC. Im więcej ryzyk zostało zamkniętych, tym większa szansa na dług bankowy i lepsze warunki.
Etap developmentu
Koszty gruntu, analiz, decyzji środowiskowych, warunków przyłączenia, projektu i pozwoleń są wysokiego ryzyka. Banki rzadko finansują cały wczesny development bez silnego sponsora i dodatkowych zabezpieczeń.
Typowe źródła to:
- kapitał własny dewelopera,
- pożyczka wspólnika,
- inwestor branżowy,
- fundusz developmentowy,
- sprzedaż projektu po osiągnięciu określonego etapu.
Kredyt inwestycyjny lub project finance
Przy projekcie gotowym do budowy finansujący ocenia przede wszystkim przepływy projektu. W project finance dług jest spłacany z przychodów SPV, a zabezpieczenia obejmują aktywa, rachunki, umowy i udziały.
Wymagane mogą być:
- tytuł prawny do gruntu,
- warunki i umowa przyłączeniowa,
- pozwolenia,
- model produkcji energii,
- budżet i harmonogram,
- umowa EPC,
- gwarancje wykonania,
- O&M,
- model sprzedaży energii,
- wkład własny,
- analiza prawna, techniczna, podatkowa i ubezpieczeniowa.
Leasing
Leasing może finansować wybrane urządzenia lub instalacje, szczególnie projekty za licznikiem dla przedsiębiorstwa. Przy klasycznej farmie gruntowej struktura zależy od własności komponentów, prawa do gruntu i możliwości zabezpieczenia. Nie każdy element projektu nadaje się do prostego leasingu.
Inwestor kapitałowy
Inwestor wnosi kapitał i obejmuje udziały lub uzyskuje prawa ekonomiczne. Nie wymaga stałych rat jak kredyt, ale właściciel dzieli się kontrolą i przyszłym zyskiem.
To często właściwa droga, gdy:
- projekt jest na wczesnym etapie,
- sponsor nie ma całego wkładu własnego,
- portfel projektów wymaga skalowania,
- ryzyko cenowe jest zbyt wysokie dla banku.
Pożyczka mezzanine
Kapitał podporządkowany lub mezzanine wypełnia lukę między wkładem własnym a długiem senioralnym. Jest droższy i może zawierać udział w zysku, ale pozwala zwiększyć skalę bez pełnej sprzedaży udziałów.
Model przychodów
Aukcja lub system wsparcia
Może zwiększać przewidywalność, ale należy prawidłowo modelować obowiązki i ryzyko niedostarczenia wolumenu.
PPA
Długoterminowa umowa sprzedaży energii może poprawić bankowalność, jeżeli kontrahent jest wiarygodny, cena i indeksacja są jasne, a profil produkcji pasuje do rozliczenia.
Sprzedaż rynkowa
Merchant exposure daje potencjał wyższych cen, ale zwiększa ryzyko. Bank może stosować konserwatywne krzywe cenowe i wymagać wyższego wkładu własnego.
Najważniejsze wskaźniki
- CAPEX na MW,
- uzysk energii P50/P90,
- degradacja,
- dostępność,
- koszty bilansowania,
- ceny capture price,
- OPEX,
- DSCR,
- LLCR,
- udział długu,
- rezerwy,
- scenariusz opóźnienia budowy.
Kiedy rozmawiać z finansującym
Wstępna rozmowa może odbyć się wcześniej, aby poznać wymagania. Formalny proces ma większy sens, gdy projekt ma uporządkowany data room, model finansowy i jasny status przyłączenia. Wysyłanie niekompletnego teasera do wielu instytucji nie buduje wiarygodności.
Proces konkurencyjny
Przy dojrzałym projekcie warto przygotować jednolity pakiet i porównać oferty na tych samych założeniach. Różnice dotyczą nie tylko marży, lecz także rezerw, zabezpieczeń, kowenantów i dopuszczalnego ryzyka merchant.
Podsumowanie
Kredyt jest najtańszy, ale wymaga wysokiej bankowalności i wkładu własnego. Inwestor przyjmuje większe ryzyko, ale przejmuje część wartości i kontroli. Leasing sprawdza się w określonych strukturach. Właściwe finansowanie zależy przede wszystkim od etapu i zamknięcia ryzyk projektu.