Najprostsza zasada brzmi: krótką potrzebę finansuj krótkim pieniądzem, a aktywo pracujące przez lata – finansowaniem długoterminowym. Błąd w dopasowaniu produktu może pogorszyć płynność nawet wtedy, gdy firma otrzyma potrzebną kwotę.
Kredyt obrotowy
Służy do finansowania bieżącego cyklu działalności. Może pokrywać zakup towaru, materiałów, koszty wykonania kontraktu albo lukę między sprzedażą a płatnością klienta.
Występuje m.in. jako:
- limit w rachunku bieżącym,
- kredyt obrotowy w rachunku kredytowym,
- finansowanie odnawialne lub nieodnawialne.
Kluczowe jest to, że środki powinny wracać z normalnego obrotu firmy.
Kredyt inwestycyjny
Finansuje aktywa i projekty, które mają przynosić korzyść przez dłuższy czas, np.:
- maszyny,
- linię produkcyjną,
- nieruchomość,
- rozbudowę zakładu,
- instalację energetyczną,
- większy projekt technologiczny.
Okres spłaty jest zwykle dłuższy, a bank może wymagać wkładu własnego, zabezpieczenia i szczegółowej dokumentacji inwestycji.
Najważniejsze różnice
Cel
Obrotowy: bieżące koszty i cykl sprzedażowy. Inwestycyjny: zakup lub budowa aktywa długoterminowego.
Okres
Obrotowy jest zwykle krótszy lub odnawialny. Inwestycyjny może być rozłożony na kilka lat, aby rata odpowiadała okresowi generowania korzyści.
Sposób uruchomienia
Limit obrotowy może być dostępny do wielokrotnego wykorzystania. Kredyt inwestycyjny często jest wypłacany jednorazowo lub w transzach po spełnieniu warunków.
Dokumenty
Przy obrotowym bank koncentruje się na przepływach, rotacji zapasów, należnościach i obrotach na rachunku. Przy inwestycyjnym dochodzą kosztorysy, oferty, pozwolenia, wkład własny i prognozy.
Zabezpieczenie
W obu produktach może wystąpić zabezpieczenie, ale przy wysokiej inwestycji jest ono częstsze i powiązane z finansowanym aktywem.
Przykład błędnego dopasowania
Firma kupuje maszynę za środki z rocznego limitu w rachunku. Maszyna ma zwracać się przez pięć lat, ale limit trzeba odnowić po dwunastu miesiącach. Jeżeli bank nie przedłuży finansowania, firma musi znaleźć dużą kwotę znacznie wcześniej niż inwestycja zacznie generować pełne efekty.
Odwrotny błąd to finansowanie krótkiego zatowarowania wieloletnim kredytem. Firma płaci za kapitał długo po sprzedaży towaru i może utracić elastyczność.
Pytania przed wyborem
- Jak długo pieniądz będzie zamrożony?
- Z jakiego zdarzenia nastąpi spłata?
- Czy potrzeba będzie się powtarzać?
- Czy firma ma wkład własny?
- Jak rata wpłynie na płynność w słabszych miesiącach?
- Czy produkt wymaga dodatkowego rachunku, obrotów lub ubezpieczeń?
- Co się stanie po wygaśnięciu limitu?
Czy można łączyć produkty
Tak. Inwestycja może wymagać kredytu inwestycyjnego na aktywo i osobnego finansowania obrotowego na wzrost zapasów lub wydłużony cykl należności. Ważne, aby łączna rata i wykorzystanie limitów były bezpieczne.
Krótka checklista decyzji
Przed podpisaniem zestaw w jednym arkuszu cel wydatku, czas odzyskania gotówki, ratę, zabezpieczenia oraz wariant awaryjny. Jeżeli finansowanie wygasa wcześniej niż aktywo lub zapas wygeneruje pieniądze, produkt wymaga zmiany.
Podsumowanie
Nie ma produktu „lepszego” w oderwaniu od celu. Kredyt obrotowy daje elastyczność w bieżącej działalności, a inwestycyjny rozkłada koszt aktywa na okres jego pracy. Najważniejsze jest dopasowanie terminu spłaty do terminu odzyskania pieniędzy z biznesu.